Vlas isolatie is isolatiemateriaal van vlasvezels. Voor ons is het een van de prettigste natuurlijke materialen om mee te werken. Het komt van dezelfde plant als linnen. Wat overblijft bij de productie van linnengaren, gaat naar de isolatie. Als isolatiebedrijf zien we vlaswol geregeld voorbijkomen bij mensen die bewust natuurlijk willen isoleren. Terecht, want het isoleert goed, dempt geluid sterk en houdt vocht meestal in balans.
Toch is vlasisolatie niet vanzelf de beste keuze voor elke klus. Het hangt af van de constructie, de ruimte en je budget. Hieronder lees je hoe goed vlas isoleert, hoe dik het moet en wat het kost. We zetten het ook naast de alternatieven, want vlas is lang niet het enige natuurlijke materiaal dat we gebruiken.
Inhoudsopgave
- Wat is vlasisolatie?
- Hoe goed isoleert vlas?
- Vocht, damp en het binnenklimaat
- Sterk in geluid en redelijk in de zomer
- En de brandveiligheid?
- Alternatieven voor vlas isolatie
- Waar gebruiken we vlasisolatie?
- Isovlas is het bekendste merk
- Voordelen en nadelen van vlasisolatie
- Wat kost vlasisolatie?
- Telt vlas mee voor de ISDE-subsidie?
- Wanneer we vlas aanraden en wanneer niet
- Veelgestelde vragen over vlas isolatie
Wat is vlasisolatie?
Vlasisolatie wordt gemaakt van de vezels van de vlasplant, Linum usitatissimum. Dezelfde plant levert het linnen voor kleding en beddengoed. De kortere vezels die bij dat proces overblijven, zijn precies goed voor isolatie. Daar wordt vlaswol van gemaakt in de vorm van zachte, veerkrachtige dekens. Die bevatten een kleine toevoeging van brandvertragende zouten en een steunvezel die de mat bij elkaar houdt.
Je koopt vlasisolatie meestal als deken of plaat in diktes van ongeveer 40 tot 140 millimeter. Er bestaan ook losse vlasvlokken om in te blazen, maar de dekens zie je het meest. Je klemt ze tussen de sporen van een dak, in een houten vloer of in een voorzetwand.
Hoe goed isoleert vlas?
Vlas isoleert goed, al haalt het niet de allerlaagste waarden van kunststof platen. Het hoort bij de betere natuurlijke materialen. Hoe goed het in jouw woning uitpakt, bepalen vooral de lambdawaarde en de dikte van de laag.
De lambdawaarde van vlas
De lambdawaarde geeft aan hoeveel warmte een materiaal doorlaat. Hoe lager dat getal, hoe beter de isolatie. Vlas zit rond de 0,037 tot 0,040 W/mK. Daarmee isoleert het per centimeter vergelijkbaar met cellulose en een slag beter dan stro of hennep. Een kunststof plaat als PIR doet het op dit punt beter. Bij biobased materialen is dat alleen zelden de doorslag.
Van lambdawaarde naar Rc-waarde
De lambdawaarde zegt nog niets over je hele dak of wand. Daarvoor telt de Rc-waarde. Die loopt op naarmate de laag dikker wordt. Een goed geïsoleerd dak vraagt dus vooral om voldoende dikte. Met zijn nette lambdawaarde komt vlas daar prima mee weg.
Hoe dik moet vlasisolatie zijn?
Daar is geen vast getal voor. De benodigde dikte hangt af van de toepassing, het product, de constructie en de isolatiewaarde die je wilt halen. Een dak vraagt meestal een dikkere laag dan een tussenwand. Ook isoleert het ene merk net iets beter dan het andere.
Als ruwe richting kom je voor een goede isolatiewaarde in een dak of vloer al snel rond de 140 millimeter of meer uit. Voor alleen geluid of een lichte verbetering kan minder genoeg zijn. We rekenen de dikte het liefst uit op basis van jouw situatie. Gokken kost je later ruimte of isolatiewaarde.
Vocht, damp en het binnenklimaat
Vlas neemt vocht op uit vochtige lucht en geeft het weer af als het droger wordt. Dat kan oplopen tot ongeveer een vijfde van zijn eigen gewicht zonder dat de isolerende werking eronder lijdt. In een constructie die kan ademen, helpt dat een droog en prettig binnenklimaat te houden. Achter dampopen of dampdicht isoleren zit dezelfde gedachte.
Er is wel een grens. Vlas moet droog blijven en mag niet in aanhoudend contact met vocht komen. Gaat er door een lek of een verkeerd geplaatste dampremmer steeds water bij, dan is dat ook voor vlas slecht nieuws. De opbouw van het dak of de wand moet dus kloppen, en daar letten we bij een renovatie op.
Sterk in geluid en redelijk in de zomer
Door de zachte vezelstructuur slikt vlaswol geluid goed. Daarom zie je het geregeld in tussenwanden en zoldervloeren waar je rust wilt. Voor de zomerse hitte is het materiaal redelijk, maar geen uitblinker. Het weegt minder dan stro of houtvezel. Die zwaardere materialen houden de middagwarmte langer buiten, dus voor een koele slaapkamer onder een schuin dak weegt dat mee.
En de brandveiligheid?
Onbehandeld is vlas brandbaar, het is tenslotte een plantenvezel. Daarom worden de dekens behandeld met brandvertragende zouten. Daarmee haalt vlaswol doorgaans Euroklasse C. Voor een natuurlijk product is dat een nette score. En anders dan sommige kunststoffen smelt of druipt het niet.
Alternatieven voor vlas isolatie
Er zijn meer natuurlijke materialen dan vlas alleen, en niet altijd is vlas de logische winnaar. De keuze hangt af van je prioriteiten, van pure isolatiewaarde tot gewicht, geluid en prijs. Hieronder staan de gangbare biobased alternatieven naast elkaar, net als in ons bredere overzicht van isolatiematerialen.
| Materiaal | Lambdawaarde (circa) | Waar het in opvalt |
|---|---|---|
| Vlas | 0,037 tot 0,040 W/mK | sterk in geluid, vochtregulerend |
| Schapenwol | 0,035 tot 0,040 W/mK | lage lambdawaarde, neemt vocht goed op |
| Hennep | 0,040 tot 0,045 W/mK | robuuste vezel, vochtregulerend |
| Houtvezel | 0,038 tot 0,042 W/mK | zwaar, sterk in zomercomfort |
| Cellulose | 0,038 tot 0,040 W/mK | inblaasbaar, van gerecycled papier |
| Stro | 0,040 tot 0,044 W/mK | zwaar en goedkoop, sterk in de zomer |
Zoek je de laagste lambdawaarde, dan komt schapenwol in beeld. Voor het meeste comfort in de zomer zijn de zwaardere houtvezel of stro sterker. Moet een dak of vloer worden ingeblazen, dan ligt cellulose meer voor de hand, want vlas verwerk je als deken. Qua eigenschappen lijkt hennep het meest op vlas, met een net iets robuustere vezel. We werken met al die materialen en kiezen per situatie.
Waar gebruiken we vlasisolatie?
Vlasisolatie komt het best tot zijn recht als deken in een houten constructie. Bij vlasisolatie in een dak klemmen we het tussen de sporen. Dat is meteen de plek waar we er het vaakst naar grijpen. Een schuin dak of een zolder wordt er merkbaar rustiger en behaaglijker van.
Ook in een houten vloer en in een voorzetwand bij gevelisolatie van binnenuit werkt het goed. Voor vlasisolatie op een vloer leggen we de dekens tussen de balken, mits de ruimte droog is.
Niet overal is vlas logisch. In een smalle spouwmuur krijg je een deken niet kwijt. En voor plekken die nat kunnen worden kiezen we iets anders. Vlas voelt zich het meest thuis in een gewone, droge houtbouw.
Isovlas is het bekendste merk
Vraag naar vlasisolatie en je komt al snel bij Isovlas uit. Deze Nederlandse fabrikant maakt sinds halverwege de jaren negentig vlaswol en geldt als de bekendste naam op de markt. De dekens hebben een lambdawaarde rond 0,038 W/mK. Isovlas isolatie heeft een CE-markering en staat in de Nationale Milieudatabase. Dat is handig als je voor een subsidie of milieuberekening de officiële gegevens nodig hebt. Aan het eind van zijn leven is vlas composteerbaar.
Voordelen en nadelen van vlasisolatie
Voordelen
- Goede isolatiewaarde (lambdawaarde rond 0,038 W/mK).
- Uitstekend in geluiddemping.
- Dampopen en vochtregulerend voor een prettig binnenklimaat.
- Biobased en aan het eind composteerbaar.
- Veilig te verwerken zonder dat het prikt zoals glaswol.
Nadelen
- Duurder dan minerale wol of de meeste kunststof platen.
- Moet droog blijven en is niet geschikt voor vochtige plekken.
- Lichter dan stro of houtvezel en dus minder sterk tegen zomerse hitte.
- Onbehandeld brandbaar en daarom altijd brandvertragend behandeld.
- Bevat een kleine steunvezel en is dus niet honderd procent puur natuur.
Wat kost vlasisolatie?
De kosten van vlasisolatie liggen hoger dan die van glaswol of kunststof platen. Dat hoort nu eenmaal bij natuurlijke materialen. Aan materiaal ben je voor de dekens grofweg 20 tot 40 euro per vierkante meter kwijt, afhankelijk van de dikte en de leverancier. Daar komt het aanbrengen nog bij.
Een harde prijs valt hier niet te geven, want dat hangt te veel af van je situatie. Een offerte op je eigen woning geeft uitsluitsel. En vergeet de subsidie niet, want die kan er een stuk vanaf halen.
Telt vlas mee voor de ISDE-subsidie?
Ja, vlas is een biobased materiaal, en daarvoor geeft de ISDE-subsidie een bonus bovenop het reguliere bedrag. Naast vlas vallen ook hennep, houtvezel, cellulose, schapenwol en stro daaronder.
Het gaat alleen niet automatisch. Het specifieke product moet op de actuele meldcodelijst van de RVO staan. Ook moet de maatregel aan de voorwaarden voldoen. Daar hoort een minimale isolatiewaarde bij. Die verschilt per maatregel en toepassing, want voor een dak gelden andere eisen dan voor een vloer of gevel. Controleer het daarom vooraf bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, want voorwaarden en bedragen veranderen geregeld.
Het uitzoeken en aanvragen van de ISDE-subsidie nemen we je graag uit handen.
Wanneer we vlas aanraden en wanneer niet
Vlasisolatie is logisch als je biobased wilt isoleren, een gezond binnenklimaat belangrijk vindt en rust in huis zoekt. Voor een schuin dak, een zoldervloer of een tussenwand is het zo gekozen. Het werkt prettig, het is veilig in huis en het dempt geluid sterk.
Op een paar plekken is vlas minder logisch. Denk aan een krappe ruimte, een plek die nat kan worden, of de wens om uit een dunne laag de hoogste isolatiewaarde te halen. Dan kijken we naar een alternatief, soms hennep of houtvezel, soms iets uit de minerale of kunststof hoek. Wil je weten wat bij jouw woning past? Vraag een gratis adviesgesprek aan. We komen langs, kijken naar de constructie en het vocht, en zeggen het ook als een ander materiaal beter uitpakt.
